Ysgolion

Safonau a chyrhaeddiad, y cwricwlwm ac arholiadau, anghenion dysgu ychwanegol, presenoldeb ac ymddygiad, athrawon, a chyllid ysgolion.

Yn y Rhaglen Lywodraethu, mae hwn yn perthyn i'r amcan llesiant Codi safonau yn ein hysgolion a sicrhau’r amodau gorau ar gyfer dysgu.

ThemâuPopeth Safonau a chyrhaeddiad Y cwricwlwm Arholiadau a chymwysterau Anghenion dysgu ychwanegol Presenoldeb ac ymddygiad Athrawon Cyllid ac adeiladau ysgolion Ysgolion cyfrwng Cymraeg

Datganiadau a dadleuon: 3; yn y Seithfed Senedd
Cyfraniadau: 950; yn y Seithfed Senedd
Cwestiynau ysgrifenedig: 41; yn y Seithfed Senedd
Ymrwymiadau a godwyd: 10 o 11; yn y Seithfed Senedd

Pa mor aml mae'n codi

Mai 2026Hyd 2026

Roedd 950 o gyfraniadau yn y Seithfed Senedd yn ymwneud â hyn. Y mis prysuraf oedd Hyd 2026, gyda 329.

Pwy sy'n ei godi

Plaid56%
Reform19%
Llafur14%
Ceidwadwyr10%
Dem Rhydd1%
Gwyrdd0%

Cyfran y 856 o gyfraniadau ar y pwnc hwn, yn ôl plaid y siaradwr.

Ar y dudalen hon

Y drafodaeth hyd yma
Sut mae pethau ar hyn o bryd
Yr hyn mae'r llywodraeth wedi'i addo
Gan Lywodraeth Cymru
Yn y newyddion
Eiliadau allweddol yn y Senedd
Pleidleisiau cysylltiedig
Pwy sy'n ei godi
Pwy mae gweinidogion wedi cwrdd â nhw
Buddiannau a ddatganwyd
Yr hyn mae pobl yn ei ddweud sy'n bwysig
Cwestiynau ysgrifenedig
Deisebau
Mewn pwyllgor
Gan Ymchwil y Senedd
Y cyfraniadau diweddaraf
Fesul mis
Sut mae'r briff hwn wedi'i lunio

Y drafodaeth hyd yma

Ers mis Mai 2026, mae'r Senedd wedi canolbwyntio ar safonau mewn ysgolion yn dilyn canlyniadau PISA, gyda Llywodraeth newydd Plaid Cymru yn cyhoeddi cynllun llythrennedd a rhifedd sylfaenol. Cyllid anghenion dysgu ychwanegol (ADY), ac a ddylai symiau canlyniadol y DU fynd i ysgolion, a achosodd yr anghytuno mwyaf. Bu Aelodau hefyd yn trafod cyflog staff cymorth, y cwricwlwm, recriwtio a chadw athrawon, ymddygiad a chau ysgolion.

Y prif ddadleuon

Mae Janet Finch-Saunders (Ceidwadwyr Cymreig) a Helen Jenner (Reform UK) yn nodi canlyniadau PISA fel methiant. Galwodd Rhun ap Iorwerth (Plaid Cymru) hwy'n siomedig iawn. Mae cynllun Anna Brychan yn pennu disgwyliadau blwyddyn wrth flwyddyn, ffonics ac asesiad sylfaenol wrth ddechrau'r ysgol.

Sut mae pethau ar hyn o bryd

Ystadegau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cyhoeddi. Mae pob siart yn dangos y blynyddoedd ers etholiad y Senedd 2016, neu mor bell yn ôl ag y mae'r ffigurau'n mynd, ac yn nodi pob etholiad ers hynny.

Presenoldeb mewn ysgolion uwchradd

89.1%

2025/26

Flwyddyn ynghynt: 89.0% (2024/25)

Cyfran y sesiynau hanner diwrnod posibl a fynychwyd gan ddisgyblion 11 i 15 oed mewn ysgolion a gynhelir, o ddechrau pob blwyddyn ysgol hyd at ŵyl y banc ddiwedd mis Mai.

Does dim ffigurau yn y gyfres hon ar gyfer blynyddoedd ysgol 2019/20 i 2021/22.

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, Presenoldeb ac absenoldeb cyffredinol disgyblion o oedran ysgol uwchradd. Ystadegau swyddogol achrededig. Disgwylir y diweddariad nesaf yn 2027. Gwiriwyd ar 24 Hydref 2026.

Dangos y ffigurau

Presenoldeb mewn ysgolion uwchradd: pob ffigur yn y siart, y diweddaraf yn gyntaf.
Cyfnod	Cymru
2025/26	89.1%
2024/25	89.0%
2023/24	88.0%
2022/23	87.5%
2018/19	93.8%
2017/18	93.8%
2016/17	94.1%

Athrawon cymwysedig

22,660

2025/26

Flwyddyn ynghynt: 22,830 (2024/25)

Yn cynnwys gwybodaeth y sector cyhoeddus a drwyddedir o dan y Drwydded Llywodraeth Agored v3.0.

Sut rydyn ni'n dangos ystadegau swyddogol

Yr hyn mae'r llywodraeth wedi'i addo

Mae 11 ymrwymiad yn Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru 2026 i 2030 yn perthyn i'r briff hwn, yng ngeiriau'r Rhaglen ei hun. O dan bob un, gwelwch pa mor aml mae wedi'i godi yn y Seithfed Senedd.

Safonau ysgolion

Cyhoeddi Cynllun Llythrennedd a Rhifedd ac yn codi safonau drwy sefydlu targedau cenedlaethol, gan gynnwys asesiad sylfaenol ar gyfer dysgwyr sy’n dechrau yn yr ysgol. Byddwn yn cefnogi ein gweithlu i ddatblygu targedau unigol ar gyfer pob dysgwr.
Wedi'i godi mewn 49 araith, 1 eitem ar yr agenda a 2 cwestiwn ysgrifenedig. Yn fwyaf diweddar ar 21 Hydref 2026, gan Stephen Senior. Wedi'i baru ar: “literacy and numeracy”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen
Adolygu trefniadau cwricwlwm ac asesu i symleiddio ac egluro disgwyliadau ar gyfer ysgolion a lleoliadau. Bydd hyn yn cynnwys sicrhau disgwyliadau clir o ran gwybodaeth ac addysg am ddiwylliant a hanes ein cenedl.
Wedi'i godi mewn 35 araith a 1 deiseb. Yn fwyaf diweddar ar 21 Hydref 2026, gan James Evans. Wedi'i baru ar: “Welsh history”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen

Llesiant a chynhwysiant mewn ysgolion

Datblygu fframwaith cydlynol sy’n dwyn ysgolion, iechyd a gofal cymdeithasol, a gwasanaethau ieuenctid ynghyd i fynd i’r afael ag ymddygiad, presenoldeb, llesiant ac anghydraddoldeb addysgol. Mae’r rhain hefyd yn adlewyrchu materion cymdeithasol ehangach, a byddwn yn gweithio ar draws y llywodraeth i fynd i’r afael â nhw. Byddwn yn gwella dysgu proffesiynol ac arferion adrodd am ddigwyddiadau a rhannu gwybodaeth rhwng ysgolion, ac yn profi dulliau gweithredu drwy ein cynlluniau peilot Ysgolion Cymunedol a Mwy.
Y ffigur diweddaraf: Presenoldeb mewn ysgolion uwchradd, 89.1%, 2025/26.
Wedi'i godi mewn 13 araith. Yn fwyaf diweddar ar 21 Hydref 2026, gan Stephen Senior. Wedi'i baru ar: “pupil behaviour”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen
Cryfhau cynaliadwyedd hirdymor y system Anghenion Dysgu Ychwanegol. Byddwn yn gweithio mewn partneriaeth, gan gynnwys gyda phartneriaid iechyd, i gryfhau eglurder y system, capasiti a hyder y gweithlu i ddarparu addysg gynhwysol yn y Gymraeg a’r Saesneg, fel bod plant a phobl ifanc yn cael y gefnogaeth gywir ar yr adeg iawn i ddiwallu eu hanghenion.
Wedi'i godi mewn 199 araith, 1 eitem ar yr agenda, 4 cwestiwn ysgrifenedig a 3 deiseb. Yn fwyaf diweddar ar 22 Hydref 2026, gan Sam Rowlands. Wedi'i baru ar: “ALN”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen

Y Gymraeg mewn addysg

Cynyddu cyfran y plant a’r bobl ifanc sy’n cael addysg cyfrwng Cymraeg ac yn gwella mynediad at addysg cyfrwng Cymraeg, gan osod targedau lleol i sicrhau twf cyson y ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg ym mhob ysgol.
Wedi'i godi mewn 64 araith a 1 cwestiwn ysgrifenedig. Yn fwyaf diweddar ar 21 Hydref 2026, gan Anna Brychan. Wedi'i baru ar: “Welsh-medium education”.
Ei ddarllen yn y RhaglenHefyd yn: Y Gymraeg.
Cynyddu nifer y myfyrwyr sy’n gallu cael mynediad at lwybrau trydyddol yn y Gymraeg, gan gefnogi a datblygu gwaith y Coleg Cymraeg Cenedlaethol a gweithio gyda’r Coleg a Medr i gynyddu cyfleoedd i astudio’r Gymraeg fel pwnc.
Wedi'i godi mewn 4 araith. Yn fwyaf diweddar ar 28 Medi 2026, gan Anna Brychan. Wedi'i baru ar: “Coleg Cymraeg Cenedlaethol”.
Ei ddarllen yn y RhaglenHefyd yn: Y Gymraeg.
Cefnogi cynnydd yn nifer yr athrawon sy’n gallu addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg drwy hyrwyddo a datblygu sgiliau Cymraeg ymarferwyr, a datblygu cyfleoedd sabothol newydd.
Wedi'i godi mewn 9 araith. Yn fwyaf diweddar ar 7 Hydref 2026, gan Anna Brychan. Wedi'i baru ar: “teach through the medium of Welsh”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen

Cefnogi athrawon

Gweithio gyda’n gweithlu addysg a’n partneriaid cymdeithasol i wneud addysgu yn yrfa ddeniadol, uchel ei pharch sy’n dod â boddhad.
Rhy gyffredinol i'w baru'n ddibynadwy, felly dydyn ni ddim yn ei olrhain.
Ei ddarllen yn y Rhaglen
Gwella prosesau recriwtio a chadw staff drwy leihau llwyth gwaith, darparu mwy o hyblygrwydd ar gyfer gwaith cynllunio, paratoi ac asesu, a chefnogi datblygiad proffesiynol o ansawdd uchel i bob athro, arweinydd a chynorthwyydd addysgu.
Y ffigur diweddaraf: Athrawon cymwysedig, 22,660, 2025/26.
Wedi'i godi mewn 9 araith. Yn fwyaf diweddar ar 22 Medi 2026, gan Sera Evans. Wedi'i baru ar: “teachers' workload”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen
Adeiladu ar y cynnydd rydym wedi’i wneud i’r Cymelldaliad Addysg Gychwynnol i Athrawon ar gyfer Pynciau â Blaenoriaeth o £15,000 i £20,000 i helpu i ddenu mwy o athrawon i bynciau lle mae prinder, ac archwilio cyfleoedd i gynyddu hyn ymhellach.
Wedi'i godi mewn 3 araith. Yn fwyaf diweddar ar 7 Hydref 2026, gan Mair Rowlands. Wedi'i baru ar: “initial teacher education”.
Ei ddarllen yn y Rhaglen
Cryfhau arweinyddiaeth a llywodraethiant diogelu ar draws addysg drwy sicrhau bod dysgwyr ac addysgwyr yn gallu adnabod ac adrodd am achosion o grŵmio. Byddwn yn darparu addysg gynhwysfawr ar ddiogelwch digidol a llythrennedd yn y cyfryngau, ac yn sicrhau bod safonau diogelu ac addysgol yn cael

Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, Rhaglen lywodraethu 2026 i 2030: Uchelgais newydd i Gymru, a gyhoeddwyd gyntaf ar 10 Medi 2026. Yn cynnwys gwybodaeth y sector cyhoeddus a drwyddedir o dan y Drwydded Llywodraeth Agored v3.0. Rydyn ni'n dod o hyd i gyfeiriadau drwy baru enwau cynlluniau, cyrff a rhaglenni; dydy cyfeiriad yn dweud dim am gynnydd.

Buddiannau a ddatganwyd

Aelodau y mae eu cofnodion yng Nghofrestr Buddiannau'r Aelodau yn ymwneud â'r briff hwn, wedi'u paru drwy eiriau ac ymadroddion y briff. Mae'n rhaid i Aelodau gofrestru'r buddiannau hyn, a dydy cael un ddim yn golygu bod unrhyw beth yn amhriodol.

Paul Rock2 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Member Name of organisation: Hawthorn Primary School Role within organisation: Governor
- Remunerated Employment, Directorships etc.: Spouse Name and nature of the employer: Hawthorn Primary School Nature of the post: Teaching Assistant
Gareth Beer1 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Spouse Name of organisation: Old Road School, Llanelli Role within organisation: Local Authority Governor
Carmelo Colasanto1 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Member Name of organisation: Bryn Community Primary School Role within organisation: Governor
Sara Crowley1 cofnod perthnasol
- Remunerated Employment, Directorships etc.: Partner Name and nature of the employer: Cefn Saeson Comprehensive School Nature of the post: Science teacher
Louise Emery1 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Member Name of organisation: School Lane Pre-school Role within organisation: Responsible Individual, Charitable trustee Additional information: Receives Welsh Government child…
Sera Evans1 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Member Name of organisation: Parc Primary School Role within organisation: Vice-Chair of Governors
Mike Hedges1 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Member Name of organisation: Glyncollen School Role within organisation: Governor
David Hughes1 cofnod perthnasol
- Voluntary record of Members’ other interests: Information relevant to entry: Trustee for Park Baptist Church. Included in this are Gurnos Christian Centre, and Galon Uchaf Sunday school.
Helen Jenner1 cofnod perthnasol
- Remunerated Employment, Directorships etc.: Member Name and nature of the employer: Star English Ltd. Nature of the post: Freelance English Tutor Amount of remuneration received: Band 5: between £2501 - £5000 a year Average…
Adrian Mason1 cofnod perthnasol
- Remunerated Employment, Directorships etc.: Spouse Name and nature of the employer: Bangor University Nature of the post: Deputy/Interim Head of School Date on which the employment commenced: 1 January 2005
Iain McIntosh1 cofnod perthnasol
- Voluntary record of Members’ other interests: Information relevant to entry: Daughter is a primary school teacher at Llangynidr Primary School, Powys.
Sam Rowlands1 cofnod perthnasol
- Membership/Chairmanship of bodies in receipt of direct or indirect Senedd Commission or Welsh Government funds: Member Name of organisation: St. Brigid’s School, Denbigh Role within organisation: Governing body member Additional information: LEA representative

Y gofrestr lawn

Fesul mis

Cyfraniadau wedi'u tagio ym mhob mis o'r Seithfed Senedd. Ni chynhaliwyd unrhyw gyfarfodydd yn ystod Awst 2026.

Dangos y ffigurau

Mis	Cyfraniadau
Mai 2026	14
Mehefin 2026	218
Gorffennaf 2026	141
Awst 2026	Dim cyfarfodydd
Medi 2026	248
Hydref 2026	329

Sut mae'r briff hwn wedi'i lunio

Mae'r briff hwn yn dilyn ymrwymiadau'r Rhaglen a restrir uchod ac yn tagio'r cofnod â'r ymadroddion isod. Gall paru geiriau allweddol fethu busnes sy'n trafod y mater mewn geiriau eraill, a gall dagio cyfeiriad wrth fynd heibio.

Dangos yr ymadroddion mae'n eu defnyddio

Mae cyfraniad yn cael ei dagio pan fydd ei destun Saesneg yn cynnwys un o'r ymadroddion hyn. Does dim ots am briflythrennau, heblaw mewn byrfoddau, sy'n gorfod cyfateb yn union. Mae hefyd yn cael ei dagio pan fydd teitl yr eitem agenda neu'r cwestiwn yr oedd yn rhan ohono yn cynnwys un, cyn belled â bod y cyfraniad yn 30 gair o leiaf. Mae'r briff hefyd yn cael ei dagio pryd bynnag y mae un o'i themâu'n cael ei thagio.

Ymadroddion ar gyfer y briff cyfan

“schools”
“school”
“pupils”
“headteachers”
“headteacher”
“Estyn”
“education system”

Ddim yn cyfrif fel rhan o

“school of government”
“School of Government”
“medical school”
“dental school”
“school meals”
“school transport”
“school buses”
“school bus”

Safonau a chyrhaeddiad

“attainment”
“literacy”
“numeracy”
“reading ages”
“school standards”
“standards in schools”
“educational standards”
“national tests”
“personalised assessments”
“Literacy and Numeracy Plan”

Byrfoddau

“PISA”

Y cwricwlwm

“Curriculum for Wales”
“new curriculum”
“curriculum reform”
“the curriculum”
“relationships and sexuality education”

Byrfoddau

“RSE”

Arholiadau a chymwysterau

“GCSE”
“GCSEs”
“A-level”
“A-levels”
“A level”
“A levels”
“Qualifications Wales”
“Welsh Baccalaureate”
“qualification reform”
“exam results”
“examinations”
“exams”

Anghenion dysgu ychwanegol

“additional learning needs”
“special educational needs”
“ALN reforms”
“ALN Act”
“special schools”

Byrfoddau

“ALN”
“ALNCo”
“SEN”

Presenoldeb ac ymddygiad

“school attendance”
“persistent absence”
“absenteeism”
“behaviour in schools”
“pupil behaviour”
“exclusions”
“violence in schools”
“school wellbeing”
“school counsellors”
“youth work”
“youth services”

Athrawon

“teachers”
“teacher recruitment”
“teacher retention”
“teacher shortage”
“teacher shortages”
“teachers' pay”
“teaching assistants”
“supply teachers”
“teacher workload”
“recruiting teachers”
“initial teacher education”
“teacher training”

Cyllid ac adeiladau ysgolion

“school budgets”
“school budget”
“school funding”
“Sustainable Communities for Learning”
“school buildings”
“school closures”
“school closure”
“small schools”
“rural schools”
“school reorganisation”

Byrfoddau

“RAAC”

Ysgolion cyfrwng Cymraeg

“Welsh-medium”
“Welsh medium education”
“Welsh in Education Strategic Plan”
“Welsh in Education Strategic Plans”
“immersion education”
“late immersion”

Byrfoddau

“WESP”
“WESPs”

Rhagor am sut mae'r briffiau'n cael eu tagio

Athrawon cymwysedig: pob ffigur yn y siart, y diweddaraf yn gyntaf.
Cyfnod	Cymru
2025/26	22,660
2024/25	22,830
2023/24	23,400
2022/23	24,080
2021/22	24,120
2020/21	23,160

Y drafodaeth hyd yma

Y prif ddadleuon

Y drafodaeth hyd yma

Y prif ddadleuon

Safbwyntiau'r pleidiau

Plaid Cymru

Llafur CymruWedi newid

Ceidwadwyr Cymreig

Reform UK

Plaid Werdd Cymru

Democratiaid Rhyddfrydol Cymru

Yr hyn y mae'r llywodraeth yn cael ei holi amdano

Yr hyn y mae'r cyhoedd yn gofyn amdano

Pwy mae gweinidogion yn cwrdd â nhw

Yn y Chweched Senedd (2021 i 2026)

Sut mae pethau ar hyn o bryd

Presenoldeb mewn ysgolion uwchradd

Athrawon cymwysedig

Yr hyn mae'r llywodraeth wedi'i addo

Safonau ysgolion

Llesiant a chynhwysiant mewn ysgolion

Y Gymraeg mewn addysg

Cefnogi athrawon

Gan Lywodraeth Cymru

Yn y newyddion

Eiliadau allweddol yn y Senedd

Pleidleisiau cysylltiedig

Dadl Llafur Cymru - Corff Negodi Staff Cymorth Ysgolion

Pwy sy'n ei godi

Yn ateb dros y llywodraeth

Pa bleidiau sy'n ei godi

Yr Aelodau sy'n ei godi amlaf

Pwy mae gweinidogion wedi cwrdd â nhw

Buddiannau a ddatganwyd

Yr hyn mae pobl yn ei ddweud sy'n bwysig

Cwestiynau ysgrifenedig

Deisebau

Mewn pwyllgor

Gan Ymchwil y Senedd

Y cyfraniadau diweddaraf

Fesul mis

Sut mae'r briff hwn wedi'i lunio

Ymadroddion ar gyfer y briff cyfan