Clwyd
Pwy sy'n ei chynrychioli
Cafodd y chwech eu hethol gyda'i gilydd o restrau'r pleidiau, felly mae pob un yn cynrychioli'r etholaeth gyfan. Gallwch gysylltu ag unrhyw un ohonyn nhw am unrhyw beth sy'n gyfrifoldeb i'r Senedd neu Lywodraeth Cymru.
Tref a gwlad
O'i 119 cymdogaeth, mae 77 mewn trefi a dinasoedd, mae 22 yn drefi bach neu ar gyrion trefi, ac mae 20 yn bentrefi neu gefn gwlad agored.
Ar draws Cymru, mae 16% o'r cymdogaethau yn bentrefi neu gefn gwlad.
- Tref neu ddinas
- Tref fach neu gyrion tref
- Pentref neu gefn gwlad
Siaradwyr Cymraeg
Yng nghyfrifiad 2021, dywedodd tua 18% o bobl tair oed a hŷn yma eu bod yn gallu siarad Cymraeg. Ar draws Cymru, tua 18% oedd y ffigur.
Mewn 3 o'i chymdogaethau, mae 40% neu fwy yn gallu siarad Cymraeg.
Mae'r gyfran uchaf yn Rhuthun 3, sef 49.8%.
- Llai na 10%
- 10 i 20%
- 20 i 40%
- 40 i 60%
- 60% neu fwy
Amddifadedd
Mae Llywodraeth Cymru yn rhestru pob cymdogaeth yng Nghymru, o'r fwyaf difreintiedig (1) i'r lleiaf difreintiedig (1,917). Mae'n edrych ar incwm, swyddi, iechyd, addysg, tai, mynediad at wasanaethau, diogelwch a'r amgylchedd lleol. Mae'n disgrifio lleoedd, nid pobl: dyw pawb mewn ardal ddifreintiedig ddim yn dlawd, ac mae llawer o bobl ar incwm isel yn byw mewn ardaloedd eraill.
Mae 12 o'r cymdogaethau yma ymhlith y 10% mwyaf difreintiedig yng Nghymru, ac mae 12 ymhlith y 10% lleiaf difreintiedig. Pe bai amddifadedd wedi'i wasgaru'n gyfartal, byddech chi'n disgwyl tua 12 o bob un.
Y fwyaf difreintiedig yw Gorllewin y Rhyl 2, yn safle 1 o 1,917. Y lleiaf difreintiedig yw De'r Wyddgrug 2, yn safle 1,902.
Gwell neu waeth na chanol Cymru
Safle'r gymdogaeth ganol yma ar bob mesur. Mae dotiau i'r chwith o'r llinell yn fwy difreintiedig na chanol Cymru; mae dotiau i'r dde yn llai difreintiedig.
- Incwm
- Swyddi
- Iechyd
- Addysg
- Mynediad at wasanaethau
- Tai
- Diogelwch cymunedol
- Amgylchedd lleol
O'i chymharu â gweddill Cymru, mae'n gwneud waethaf ar diogelwch cymunedol a gorau ar mynediad at wasanaethau.
- 10% mwyaf difreintiedig
- 10 i 20%
- 20 i 30%
- 30 i 50%
- Yr hanner lleiaf difreintiedig
Ail gartrefi
Ym mis Mawrth 2023, yn yr ardal nodweddiadol yma, roedd tua 8 o bob 1,000 o gartrefi ar restr y dreth gyngor yn ail gartrefi. Ar draws Cymru, 6 oedd y ffigur nodweddiadol.
Doedd dim un o'i hardaloedd â 50 neu fwy ym mhob 1,000.
Mae'r ffigurau hyn ar gyfer ardaloedd ehangach o tua 7,000 o bobl, felly mae cymdogaethau cyfagos yn rhannu lliw.
- Llai na 10
- 10 i 25
- 25 i 50
- 50 i 100
- 100 neu fwy
Beth mae ei Haelodau'n siarad amdano
Y pynciau mae ei chwe Aelod wedi'u codi fwyaf mewn dadleuon, cwestiynau a phwyllgorau yn ystod tymor y Senedd hon.
- Hinsawdd a natur108 cyfraniad
- Ffermio a'r Gymru wledig71 cyfraniad
- Yr economi a swyddi52 cyfraniad
- Diwylliant, chwaraeon a Chymru yn y byd52 cyfraniad
- Y GIG48 cyfraniad
- Y cyfansoddiad48 cyfraniad
Am y ffigurau hyn
Caiff pob cymdogaeth (Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is, yr ardal leiaf y cyhoeddir y rhan fwyaf o ystadegau swyddogol ar ei chyfer) ei rhoi yn yr etholaeth sy'n cynnwys ei chanol. Ffigur etholaeth ar gyfer siaradwyr Cymraeg yw cyfartaledd ei chymdogaethau, sydd â niferoedd tebyg o bobl.
Caiff y mapiau eu darllen o MapDataCymru, gwasanaeth mapiau Llywodraeth Cymru, ac maen nhw'n cael eu gwirio unwaith y mis am ddiweddariadau. Darllenwyd ddiwethaf 26 Hydref 2026.
- Ffiniau etholaethau ar gyfer etholiad 2026 (Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru)
- Ffiniau ac enwau cymdogaethau, 2021
- Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru 2025
- Cyfrifiad 2021: pobl tair oed a hŷn sy'n gallu siarad Cymraeg
- Dosbarthiad gwledig a threfol 2021
- Ail gartrefi ar restr y dreth gyngor, Mawrth 2023





