Briffiau

Gwaith y Senedd fesul maes polisi: yr hyn mae Llywodraeth Cymru wedi'i addo, yr hyn sydd wedi'i ddweud a'i benderfynu, a phwy sy'n ei godi. Mae'r briffiau'n dilyn Rhaglen Lywodraethu'r llywodraeth, wedi'u trefnu o dan ei saith amcan llesiant.

SeneddSeithfed Senedd Chweched Senedd

Iechyd a gofal

17 ymrwymiad yn y Rhaglen

Datblygu gwasanaeth iechyd a gofal sy’n addas ar gyfer y dyfodol, a thorri rhestrau aros

Y GIG
Rhestrau aros, meddygon teulu a deintyddion, gofal canser, adrannau brys ac ambiwlansys, gwasanaethau mamolaeth a gweithlu'r GIG.
Rhestr aros y GIG: 714,218, Awst 2026
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Iechyd meddwl
Mynediad at gymorth iechyd meddwl, gwasanaethau i blant a phobl ifanc, asesiadau niwroddatblygiadol ac atal hunanladdiad.
Asesiadau iechyd meddwl o fewn 28 diwrnod: 83.7%, Mehefin 2026
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Gofal cymdeithasol
Gofal i bobl hŷn a phobl anabl, y gweithlu gofal, cael pobl adref o'r ysbyty, gofalwyr di-dâl, gwasanaethau plant a diogelu.
Oedi cyn gadael yr ysbyty: 1,417, Medi 2026
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Iechyd y cyhoedd
Atal afiechyd: ysmygu, fepio a gordewdra, alcohol a chyffuriau, brechu a chlefydau heintus, a'r bwlch iechyd rhwng ardaloedd cyfoethocach a thlotach.
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.

Costau byw

14 ymrwymiad yn y Rhaglen

Helpu aelwydydd â chostau byw

Gofal plant
Y Cynnig Gofal Plant newydd, Dechrau'n Deg, meithrinfeydd a gwarchodwyr plant, a gweithlu'r blynyddoedd cynnar.
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Tai
Tai cymdeithasol, rhentu, digartrefedd, ail gartrefi, diogelwch adeiladau, cartrefi cynhesach a'r system gynllunio.
Pobl ddigartref mewn llety dros dro: 10,535, 31 Gorffennaf 2026
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.

Yr economi

45 ymrwymiad yn y Rhaglen

Datgloi potensial economi Cymru, a chreu swyddi da sy’n talu’n dda

Yr economi a swyddi
Cynhyrchiant, cymorth i fusnesau, dur a gweithgynhyrchu, y stryd fawr ac ardrethi busnes, twristiaeth a chysylltedd digidol.
Cyfradd cyflogaeth: 73.3%, y flwyddyn hyd at 30 Mehefin 2026
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Prifysgolion, colegau a sgiliau
Cyllid a swyddi prifysgolion, addysg bellach a chweched dosbarth, prentisiaethau a'r sgiliau sydd eu hangen ar economi Cymru.
Pobl ifanc nad ydyn nhw mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant: 13.7%, 2024
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Trafnidiaeth
Bysiau a masnachfreinio, rheilffyrdd, ffyrdd a phontydd, cerdded a beicio, cludiant i'r ysgol, cerbydau trydan, Maes Awyr Caerdydd a'r porthladdoedd.
Teithiau bws: 71.7 miliwn, 2024-25
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Ffermio a'r Gymru wledig
Cymorth i ffermydd a'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy, TB mewn gwartheg a lles anifeiliaid, ffermio ac ansawdd dŵr, pysgota, a chymunedau gwledig.
Cyfanswm incwm o ffermio: £505 miliwn, 2025
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.

Ysgolion

14 ymrwymiad yn y Rhaglen

Codi safonau yn ein hysgolion a sicrhau’r amodau gorau ar gyfer dysgu

Ysgolion
Safonau a chyrhaeddiad, y cwricwlwm ac arholiadau, anghenion dysgu ychwanegol, presenoldeb ac ymddygiad, athrawon, a chyllid ysgolion.
Presenoldeb mewn ysgolion uwchradd: 89.1%, 2025/26
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.

Tlodi plant

11 ymrwymiad yn y Rhaglen

Mynd i’r afael â thlodi plant a sicrhau’r dyfodol gorau i bob plentyn yng Nghymru

Tlodi a chostau byw
Tlodi plant, prydau ysgol am ddim, taliad plant Cynnal, budd-daliadau a system fudd-daliadau Cymru, banciau bwyd a thlodi tanwydd.
Plant mewn tlodi cymharol: 32%, y tair blynedd hyd at 31 Mawrth 2025
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Cydraddoldeb a hawliau dynol
Trais yn erbyn menywod a merched, cydraddoldeb LHDTC+ a hiliol, hawliau pobl anabl, ffoaduriaid a cheiswyr lloches, cyn-filwyr a chyfraith hawliau dynol.
Bwlch cyflog rhwng y rhywiau ar gyfer gweithwyr llawn amser: 1.9%, 2025
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.

Sefyll dros Gymru

30 ymrwymiad yn y Rhaglen

Sefyll dros Gymru a mynnu tegwch gan San Steffan

Y cyfansoddiad
Datganoli rhagor o bwerau, annibyniaeth, y Comisiwn Cenedlaethol newydd, y berthynas â Llywodraeth y DU a sut y caiff y Senedd ei hethol.
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Cyllid cyhoeddus
Cyllideb Llywodraeth Cymru, sut mae Trysorlys y DU yn ariannu Cymru, trethi Cymru a diwygio'r dreth gyngor.
Treth gyngor Band D ar gyfartaledd: £2,283, 2026-27
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Plismona a chyfiawnder
Plismona a diogelwch cymunedol, carchardai, y gwasanaeth prawf a'r llysoedd, gwasanaethau tân ac achub, a'r achos dros ddatganoli cyfiawnder.
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Diwylliant, chwaraeon a Chymru yn y byd
Y celfyddydau, treftadaeth a chwaraeon, darlledu a'r cyfryngau, digwyddiadau mawr fel Euro 2028, a pherthynas Cymru ag Ewrop a gweddill y byd.
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Cynghorau a gwasanaethau cyhoeddus
Sut y caiff cynghorau eu hariannu a'u rhedeg, diwygio cyrff cyhoeddus a'r gwasanaeth sifil, a Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol.

Gwell llywodraeth

18 ymrwymiad yn y Rhaglen

Gwell llywodraeth – cyflawni ein blaenoriaethau

Hinsawdd a natur
Sero net, llygredd afonydd a charthffosiaeth, natur a bioamrywiaeth, gwastraff ac ailgylchu, llifogydd a diogelwch tomenni glo.
Allyriadau nwyon tŷ gwydr: 30.1 miliwn tunnell, 2024
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.
Y Gymraeg
Cymraeg 2050 a'r targed o filiwn o siaradwyr, addysg cyfrwng Cymraeg, cymunedau Cymraeg a safonau'r Gymraeg.
Pobl sy'n dweud eu bod yn gallu siarad Cymraeg: 27.4%, y flwyddyn hyd at 30 Mehefin 2026
Dim byd yn y Chweched Senedd eto.

Sut mae'r briffiau'n cael eu llunio

Mae pob briff yn dilyn rhai o ymrwymiadau Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru a rhestr o ymadroddion. Mae datganiadau, dadleuon, areithiau, cwestiynau ysgrifenedig, deisebau a phleidleisiau'n cael eu tagio pan fydd eu testun Saesneg yn defnyddio un o'r ymadroddion. Paru geiriau allweddol yw hyn, felly mae'n methu rhywfaint o fusnes sy'n trafod mater mewn geiriau eraill, ac weithiau mae'n tagio cyfeiriad wrth fynd heibio. Mae pob briff yn rhestru'r ymadroddion mae'n eu defnyddio.

Darllen pob ymrwymiad yn y Rhaglen Lywodraethu Rhagor am sut mae'r briffiau'n cael eu tagio