Ystadegau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cyhoeddi. Mae pob siart yn dangos y blynyddoedd ers etholiad y Senedd 2016, neu mor bell yn ôl ag y mae'r ffigurau'n mynd, ac yn nodi pob etholiad ers hynny.
Plant mewn tlodi cymharol
32%
Y tair blynedd hyd at 31 Mawrth 2025
Y Deyrnas Unedig
28%
Flwyddyn ynghynt
30%(y tair blynedd hyd at 31 Mawrth 2024)
Cymru
Y Deyrnas Unedig
Cyfran y plant sy'n byw mewn aelwydydd â llai na 60% o incwm canolrifol y DU ar ôl costau tai, ar gyfartaledd dros dair blynedd ariannol.
O arolwg aelwydydd gyda sampl bach yng Nghymru, felly mae'r ffigurau'n gyfartaledd dros dair blynedd, ac mae'r cyhoeddwr yn cynghori gofal gyda newidiadau o un flwyddyn i'r nesaf, sy'n annhebygol o fod yn arwyddocaol yn ystadegol. Mae'r cyhoeddwr yn bwriadu diwygio'r ffigurau yn ôl i 2012-13 ym mis Mawrth 2027.
Mae'r llinell yn torri ar gyfer y tair blynedd hyd at 31 Mawrth 2023, lle mae'r cyhoeddwr yn nodi toriad yn y gyfres.
Mae 6 ymrwymiad yn Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru 2026 i 2030 yn perthyn i'r briff hwn, yng ngeiriau'r Rhaglen ei hun. O dan bob un, gwelwch pa mor aml mae wedi'i godi yn y Seithfed Senedd.
Datblygu system les i Gymru
Gweithio i wella System Budd-daliadau Cymru er mwyn gwneud cymorth yn addas i’r diben ac yn haws ei hawlio.
Wedi'i godi mewn 6 araith. Yn fwyaf diweddar ar 8 Gorffennaf 2026, gan Natasha Asghar. Wedi'i baru ar: “Welsh benefits”, “Welsh benefits system”.
Pwyso ar Lywodraeth y DU i ddatganoli nawdd cymdeithasol fel y gallwn gynllunio a darparu amddiffyniadau cymdeithasol a wnaed yng Nghymru, sy’n adlewyrchu anghenion a gwerthoedd ein pobl a’n cymunedau yn well.
Heb ei godi yn y Senedd yn y Seithfed Senedd hyd yma.
Gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu a chyflawni cynllun newydd i fynd i’r afael â thlodi plant, gan osod targedau, meincnodau a cherrig milltir clir i ysgogi newid uchelgeisiol, cyflawnadwy.
Pwyso ar Lywodraeth y DU i ddefnyddio’r dulliau sydd ganddynt, gan gynnwys cael gwared ar y cap ar fudd-daliadau, cynyddu’r Lwfans Tai Lleol, a chyflwyno tariffau cymdeithasol i sicrhau newid gwirioneddol i deuluoedd sy’n byw mewn tlodi.
Wedi'i godi mewn 5 araith. Yn fwyaf diweddar ar 8 Gorffennaf 2026, gan Sioned Williams. Wedi'i baru ar: “social tariff”.
Mynd ati i dreialu Cynnal, Taliad Plant Cymru, gan ddarparu taliad uniongyrchol bob wythnos i blant ifanc o deuluoedd sy’n hawlio Credyd Cynhwysol.
Wedi'i godi mewn 44 araith a 5 cwestiwn ysgrifenedig. Yn fwyaf diweddar ar 21 Hydref 2026, mewn cwestiwn ysgrifenedig gan Darren Millar. Wedi'i baru ar: “Cynnal”.
Ehangu mynediad at brydau ysgol am ddim mewn ysgolion uwchradd, gan ddechrau drwy sicrhau bod pob myfyriwr ym Mlynyddoedd 7-11 o aelwydydd sy’n hawlio Credyd Cynhwysol yn gallu hawlio pryd ysgol am ddim, heb unrhyw gyfyngiad o ran incwm. Byddwn yn sicrhau bod y ddarpariaeth yn cyd-fynd â’r gwaith ar Strategaeth Fwyd Genedlaethol newydd.
Wedi'i godi mewn 37 araith, 1 cwestiwn ysgrifenedig a 1 deiseb. Yn fwyaf diweddar ar 14 Hydref 2026, gan Carrie Harper. Wedi'i baru ar: “free school meals”.
Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, Rhaglen lywodraethu 2026 i 2030: Uchelgais newydd i Gymru, a gyhoeddwyd gyntaf ar 10 Medi 2026. Yn cynnwys gwybodaeth y sector cyhoeddus a drwyddedir o dan y Drwydded Llywodraeth Agored v3.0. Rydyn ni'n dod o hyd i gyfeiriadau drwy baru enwau cynlluniau, cyrff a rhaglenni; dydy cyfeiriad yn dweud dim am gynnydd.
Gan Lywodraeth Cymru
Datganiadau i'r wasg a datganiadau Cabinet diweddaraf Llywodraeth Cymru ar y briff hwn.
Mae Llywodraeth Cymru a Llywodraeth yr Alban wedi galw ar Lywodraeth y DU i sgrapio polisïau didostur ar fudd-daliadau, i fabwysiadu cynlluniau i leihau biliau ynni, ac i ddatganoli pwerau ymhellach er mwyn helpu i…
Mae Llywodraeth Cymru yn nodi Diwrnod Rhyngwladol y Ferch heddiw drwy ailddatgan ei hymrwymiad i roi terfyn ar dlodi mislif ac adeiladu Cymru sy'n Falch o'r Mislif.
Mynd i’r afael â thlodi plant yw un o brif flaenoriaethau Llywodraeth Cymru, ac mae dadansoddiad o Fynegai Amddifadedd Lluosog Cymru 2025 yn tanlinellu pwysigrwydd ei gwaith.
Eiliadau allweddol yn y Senedd
Datganiadau, dadleuon a deddfwriaeth yn y Cyfarfod Llawn ar y briff hwn, y mwyaf diweddar yn gyntaf. Mae sesiynau cwestiynau llafar wedi'u cyfrif yn y cyfraniadau isod.
Mae pob bar yn dangos cyfran areithiau a chwestiynau'r blaid honno yn y Seithfed Senedd oedd yn ymwneud â'r briff hwn, fel bod modd cymharu pleidiau mawr a bach. Mae'r llinell syth yn dangos y Siambr gyfan: 4.5%.
Cyfarfodydd gweinidogion â sefydliadau allanol a'u hymrwymiadau ar y briff hwn, o'r gofrestr y mae Llywodraeth Cymru yn ei chyhoeddi bob tri mis. 13 ers etholiad 2026; y diweddaraf:
18 Medi 2026
BBC Radio Wales Interview - Cost of living package and movements in the Senedd this week
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
18 Medi 2026
BBC Radio Cymru Interview - Cost of living package
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
17 Medi 2026
Announcing the Tackling Poverty Support Funding package at Down To Zero
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
16 Medi 2026
Cynnal Expert Group
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
8 Medi 2026
Child Poverty Strategy with Baroness Sherlock OBE
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
2 Medi 2026
CSSJH Shirley-Anne Somerville re Eradicating Child Poverty
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
26 Awst 2026
Cynnal Expert Group
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
30 Gorffennaf 2026
Cynnal Expert Group
Cyfarfod, Deputy First Minister and Cabinet Minister for Social Justice and Equality
Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, cyfarfodydd ac ymrwymiadau gweinidogol. Mae'r gofrestr yn cael ei chyhoeddi dri mis neu fwy ar ôl y cyfarfodydd y mae'n eu rhestru.
Yr hyn mae pobl yn ei ddweud sy'n bwysig
Dywedodd 67% o oedolion Cymru y byddai costau byw yn bwysig iawn i'w pleidlais.
Dywedodd 40% o oedolion Cymru y byddai tlodi ac anghydraddoldeb yn bwysig iawn i'w pleidlais.
Dywedodd 32% o oedolion Cymru y byddai lles a budd-daliadau yn bwysig iawn i'w pleidlais.
Holodd Ipsos 747 Welsh adults aged 16+ rhwng 2 Ebrill 2026 a 8 Ebrill 2026, cyn etholiad y Senedd 2026. Roedd pobl yn gallu dewis cymaint o faterion ag yr oedden nhw'n dymuno. Rhagor am farn y cyhoedd.
Cwestiynau ysgrifenedig
11 cwestiwn ysgrifenedig i Lywodraeth Cymru ar y briff hwn yn y Seithfed Senedd, gyda 8 wedi'u hateb hyd yma. Y diweddaraf:
Wedi'i dagio oherwydd: “cost-of-living”, “discretionary assistance fund”, “struggling families”, “cost of living”…Cyfieithwyd o'r SaesnegCofnod swyddogol
Cyfraniadau wedi'u tagio ym mhob mis o'r Seithfed Senedd. Ni chynhaliwyd unrhyw gyfarfodydd yn ystod Awst 2026.Dangos y ffigurau
Mis
Cyfraniadau
Mai 2026
13
Mehefin 2026
130
Gorffennaf 2026
63
Awst 2026
Dim cyfarfodydd
Medi 2026
105
Hydref 2026
58
Sut mae'r briff hwn wedi'i lunio
Mae'r briff hwn yn dilyn ymrwymiadau'r Rhaglen a restrir uchod ac yn tagio'r cofnod â'r ymadroddion isod. Gall paru geiriau allweddol fethu busnes sy'n trafod y mater mewn geiriau eraill, a gall dagio cyfeiriad wrth fynd heibio.
Dangos yr ymadroddion mae'n eu defnyddio
Mae cyfraniad yn cael ei dagio pan fydd ei destun Saesneg yn cynnwys un o'r ymadroddion hyn. Does dim ots am briflythrennau, heblaw mewn byrfoddau, sy'n gorfod cyfateb yn union. Mae hefyd yn cael ei dagio pan fydd teitl yr eitem agenda neu'r cwestiwn yr oedd yn rhan ohono yn cynnwys un, cyn belled â bod y cyfraniad yn 30 gair o leiaf. Mae'r briff hefyd yn cael ei dagio pryd bynnag y mae un o'i themâu'n cael ei thagio.
Mae'r Gweinidogion yn eu swyddi wedi'u rhestru uchod. Y gyfran yw'r rhan o areithiau a chwestiynau'r Aelod ei hun yn y Seithfed Senedd oedd yn ymwneud â'r briff hwn.
